Grafik Tasarım Öğeleri ve Temel İlkeler

Grafik Tasarım Öğeleri ve Temel İlkeler

Grafik Tasarım Öğeleri ve Temel İlkeler

Grafik Tasarım Öğeleri ve Temel İlkeler

Bir grafik tasarım ürünü meydana getirirken kullandığımız ve bilmemiz gereken bazı temel öğeler vardır. Bu öğeleri listeleyelim ve bunlara kısaca değinelim.

  • Çizgi.
  • Ton.
  • Renk.
  • Doku.
  • Biçim.
  • Ölçü.
  • Yön.

Çizgi

Düz ya da kıvrımlı, kalın ya da ince, sürekli ya da kesik, grenli ya da keskin özelliklere sahip olabilir. İki görsel unsur alanına konulacak bir çizgi, izleyiciye bunu optik olarak ayırması gerektiğini bilir. Çizgiler, karakterlerine konumlarına bağlı olarak bazı mesajlar da iletirler.

Yatay Çizgidurgunluk, sakinlik, sağlamlık ve süreklilik demektir.

Diyagonal Çizgi: Canlılık dinamizm ve enerjiyi temsil eder.

Düşey Çizgi: Saygınlık, hayat, canlılık, hareketliliği temsil eder.

Kıvrımlı ÇizgiZerafeti temsil eder.

Şunu da bilmelisiniz ki nesneler ile oluşturulmuş tüm tasarımlar-çizimler, yukarıda bahsetmiş olduğunuz çizgilerin birleşmesi sonucu meydana gelir.

Yanda görmüş olduğunuz bir çocuk resmi gördüğünüz gibi tamamen çizgiler ile meydana gelmiştir.

NOT: Çizgiler ve nesnelerin birleşmesi sonucu meydana gelen tasarım ürünlerine vektör denir.

Renk-Ton

Bu konu başlı başına bir kitap yazılabilecek bir konu aslında. Çünkü grafik tasarımın ana beyni, kullandığımız renklerdir. Çalışmalaramızı insana sevdiren ön planda tutan renklerdir. Tasarımda rengin kullanım amaçları, renkli alana bir özellik kazandırmak, düşünceleri renkle simgeleştirmek, Tasarımlarda verilmek istenen anlatıma yoğunluk kazandırmak ve nesnelere yoğunluk kazandırmaktır. Rengin bir tasarım elemanı olarak bir sistem içinde kullanılmasının en tutarlı gerekçesi, tasarımcı, ve gözlemciler arasında ortak bir dil oluşturarak tasarımların yapım eleştirilerinin aynı düzeyde yapılabilmesini sağlamaktır.

Örneğin; yukarıda çizmiş olduğumuz resmi renklendirelim.

Renk-Ton

Renk-Ton

Gördüğünüz gibi çizgiler ve nesneler ile meydana gelen tasarım ürünümüzü renklendirdiğimiz zaman nasıl da bir görüntü aldı. Eğer tasarım ürünlerimiz dijital ortamda basılacaksa, yani baskıya vereceğimiz bir ürün tasarlıyorsak; renklere dikkat etmeliyiz. Yaptığımız tasarımlar, çoğaltım tekniğinden geçebilir. Eğer gerekli renk kromasına sahip boyalar çalışmada kullanılmaz ise; baskıdan iyi sonuç almak mümkün olmayabilir. Bununla birlikte basım tekniklerinde üç ana renk, tasarımda kullanılan renkleri meydana getirmek için kullanılır. Bu renkler; magenta kırmızısı, sarf kırmızı sayılır. İçinde başka renk yoktur. Cyan mavisi, gökyüzü mavisi niteliğinde ve içinde başka bir renk olmayan bir mavidir. Limon sarısı ise sarının saf halidir. Bu üç renk, kendi içerisinde değişik oranlarda katılarak doğanın sonsuz renkleri elde edilir. Ayrıca ışık olmayan bölgeler içinde, bu üç rengin üzerine siyah mürekkep basılarak işlem tamamlanmış olur. Renk kavramı çok geniş bir konudur. Kısa ve öz olarak şunu bilmelisiniz; dijital, yani sanal ortamında kullanacağımız bir tasarımı RGB olarak çalışmalıyız. Eğer baskı işi çalışıyorsak; renklerimizi CMYK olarak belirlemeliyiz. Aksi takdirde baskıda RGB çalışırsanız ekranda görmüş olduğunuz rengi çıktısında bulamayabilirsiniz.

Doku

Dokular yüzeyleri oluştururlar. Biz yüzeyleri hem görebilir hem de onlara dokunabiliriz. objenin hem dış yapısı hem iç yapısı hakkında bir bilgi verebilirler. Doğada dokusuz yüzeyi bulunmaz bütün yüzeyler dokunulduğu zaman bizde duygular uyandırırlar. O halde yüzeylerin bir takım dokunsal değerleri vardır. Bir yüzey üzerinde dokunun varlığından söz edilebilmesi için, orada tekrarlara dayalı biçimsel bir düzen oluşturulması gerekmektedir. Grafik tasarımcısı dokuları, kullandığı objeler ve düzlemlerle oluşturabildiği gibi özel üretilmiş kağıtların dokularından yararlanabilmektedir. sert ve düz, sert ve grenli, yumuşak ve düz, yumuşak ve grenli gibi dokularda üretilen birçok kağıt türü bulunmaktadır. Oluşturmuş olduğumuz tasarım ürünümüzün zemininde kullandığımız dokular oldukça önemlidir. Çünkü çalışmanızı ön plana çıkaran, zeminde kullandığımız dokulardır.

Doku

Doku

Yukarıda görmüş olduğunuz resimler tek başına olduklarında, tek bir renk ile bir anlam ifade etmiyorlar. Fakat tasarımlarımızın üzerine uyguladığımız desenler ve patteerntler ile rengimiz çok farklı bir boyut kazanıyor. Böylece tasarım ürünümüzü ön planda tutmakla beraber daha etkileyici ve estetik bir görüntü kazandırıyoruz.

Biçim

temel tasarım tekniğinde, çizgi, renk ve diğer yüzey elemanlarının birbirleriyle ilişkileri sonucu biçim oluşur. Birçok çizginin bir arada bulunuşu, tek bir çizgi içindeki dönüş ve kıvrımlar ile değişik tonların oluşturduğu yüzeyler; tasarım biçimini oluşturan unsurlardır. Nesneler varlığını ifade eden bir terimdir. Hacimli ve lekesel olan bütün biçimler, form kapsamı içindedir. Simetrik veya asimetrik, organik, inorganik, doğal, yapay, dinamik veya durgun görünürlük gösterirler.

Gerek renkler, gerekse biçimler algılanmalarında genişleme ve yayılma özelliği gösteren nesnelerdir. Bu görsel algılamanın fiziksel bir boyutudur. Öyleyse biçimin ortaya çıkabilmesi için çizgi ve rengin biçime canlılık kazandırması gerekir. Örneğin; bir afiş tasarımında bulunan bulunan çizgiler, düzlemeler , yataylar ve dikeyler olarak kullanılır. Renkler ise; açıklık-koyuluk, azlık-çokluk ilkesiyle ele alınarak tasarımdaki biçimler meydana getirir.

Yanda görmüş olduğunuz afiş örneği az önce bahsettiğimiz örneğe uygun bir afiştir.

Bir grup objeyi çizmeye çalıştığımızda çizgilerin nasıl kullanıldığını görürüz. Sanat eserinde her zaman bir biçimlendirme, yani şekil verme endişesi söz konusudur. Öyle ki konu veya tema olmasa bile şekil vardır. Yine aynı şekilde çevremizde canlı cansız her nesnenin şekli vardır. Biz, onları ışığın üzerlerine düşüp aydınlatmasıyla algılayabiliriz. Şekil; tanınan veya tanımlanabilen cisimlerin genel adıdır.

Biçimlendirmede tasarım elemanlarına doğada olduğu gibi bütünü oluşturma potansiyeli ile yaklaşılmalıdır. Böylece işlev-biçim-estetik birliği içerisinde olan eserler elde edilmesi mümkün olacaktır. Biçimler arasında büyük farklar olduğu görülebilir. Bir kısmı geometrik düzen içinde oldukları halde, diğer bir kısmı ise serbest haldedir. İşte tasarımcının yapacağı iş; biçimleri doğaya dayalı tasarım kurallarını göz önüne alarak, iki boyutlu bir yüzey üzerinde bağlantılar yapıp çizgi, renk, doku, hareket gibi temel tasarım elemanlarıyla biçimlendirmektir. Grafik tasarımcı, özellikle ambalaj tasarımında geometrik biçimlerden yararlanmak zorundadır. Çünkü üretiminde kullanılacak madde; tasarım aşamasında seçilecek bir ambalaj, asıl geometrik biçimini alacaktır.

Ölçü

Bir yapının veya objenin kendi içinde ölçülü olmasına ölçü denmektedir. Belirli bir nitelik dışında her nesne bir niteliğe sahiptir. Niteliklerden farklı olarak nicelik, büyüklük ve hacim gibi, nesnenin içinde var olan özellikler büyüklük ya da gelişme derecesiyle nesneyi karakterize eder.

Ölçü

Ölçü

Genellikle nicelik bir sayı ile ifade edilmektedir. Nitelik ve nicelik birbirine bağlıdır. Çünkü bir ve aynı nesnenin yönlerini temsil ederler. Bir başka deyişle nitelikle niceliğin birliğine ölçü denmektedir. Bir grafik tasarım ürünü, daima değişik ve belirli ölçülere sahip görsel unsurların bir araya gelmesiyle oluşur. Ölçüler büyüdükçe, ekileyicilik ve algılanırlık da artar. Cisimlerin ölçüsü, vaziyeti, uzaklığı ve derinliği bazı fizyolojik ve psikolojik etkilere bağlı olarak değerlendirilir. Parlaklık ölçü farkı oluşturmaktadır.

Yön

Bir tasarım üzerindeki çizgiler ve noktalar, değişik noktalara yönelerek bir hareket oluştururlar. Tasarımcı, vereceği mesaj doğrultusunda bu hareketi yönlendirmekle yükümlüdür. Yüksek sanatsal düzeylere sahip birçok tasarım, içgüdülerle biçimlendirildiklerini için çoğu zaman istenen etkiyi sağlayamazlar.

NOT: Başarılı bir tasarımcı olabilmenin önemli koşullarından biri de, tasarım ilkelerini bilmek ve bunları gerektiği yerde kullanabilmektir.

Bu gönderiyi paylaş

Bir cevap yazın